Online Alışverişte Tüketici Hakları

ileeticaretturkiye

tuketici haklari

Online Alışverişte Tüketici Hakları

Tüketicilerin büyük kısmının hala online alışverişi güvensiz bulması nedeniyle hem ödeme sistemlerinde, hem hukuki alanlarda hem de devlet tarafından e-ticarete birçok yatırım yapılıyor. Söz konusu güvensizliğin sebeplerinden belki de en büyüğü tüketici kitlenin haklarını yeterli düzeyde bilmemesi olabilir.

Dolayısıyla haklarını bilmeyen tüketici alışveriş konusunda temkinli ve çekingen davranır. Fakat alışverişiniz online olsa dahi 4077 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun ile devlet tarafından korunmakta. Ayrıca online alışverişler 6 Mart 2011 tarihinde resmi gazetede yayınlana 4077 sayılı Kanun’un 9/A maddesi gereğince “Mesafeli Sözleşmelere Dair Yönetmelik” e tabi tutulmakta.

Peki bu yönetmelik ile hangi haklara sahipsiniz?

İade (Cayma) Hakkı

En önemli haklardan birisidir ve alınan ürün 14 gün içerisinde iade edilebilir. Tüketici bunun için herhangi bir sebep göstermek durumunda değildir. Süre ürün kullanıcının eline ulaştığında başlar.

Ayıplı Ürün/Hizmet

Birçok zaman tercih edilen ürün ile kullanıcıya ulaşan eşleşmeyebiliyor. Belirtilen kıstaslar aynı olmadığı takdirde ürün/hizmet ayıplı olarak nitelendirilir. Açık Ayıp ve Gizli Ayıp olmak üzere ikiye ayrılır. Eğer üründe gözle görülebilecek bir defo var ise açık ayıp ortaya çıkar. Örneğin satın aldığınız gözlük elinize ulaştığında kırılmış ise bu açık ayıp durumuna tabidir ve tüketici 30 gün içerisinde satıcıya durumu bildirmekle mükelleftir. Aksi takdirde kişi ürün/hizmeti kabul etmiş sayılır. İade, ürün değişimi veya ayıp oranında indirim talep etmek mümkündür. Eğer ayıplı mal kişiye maddi zarar verirse tazminat talebinde de bulunabilir. Fakat tüm bu haklardan yalnızca bir tanesini kullanabileceğinin altını çizmek gerek.

Gizli ayıp durumunda ise, gözle görülemeyen ve kullanım esnasında ortaya çıkan ayıplar söz konusu olur. Böyle bir ayıpta ise ürün teslimatından itibaren 2 yıllık iade hakkının doğduğu üzerinde durmak gerekir. Çünkü satıcılar deformasyonların tüketici hatasından kaynaklı olduğunu söyleyerek sürecin göz ardı edilmesini sağlıyor ve tüketiciyi mağdur ediyor. Bunun için ürünleri kullanım şartlarına uygun kullanmaya özen göstermek gerekiyor.

Kargo Teslimatı

Tüketiciler ürünü teslim almadan önce paketi teslim aldığına dair imza atmamalıdır. Kargo görevlisinin yanında ürünün paketini açarak, üründe herhangi bir hasar veya yanlışlık olmadığını kontrol etmelidir. Ürün eksik veya hasarlıysa tüketicilerin kargo görevlisinden “Hasar Tespit Tutanağı” isteme hakları da bulunuyor. Satın aldığınız ürünü kargo görevlisinden teslim alırken, mutlaka faturasını da kontrol etmelisiniz. Faturası eksikse o ürünü almaktan kaçınmak gerekir; aksi takdirde ürünle ilgili bir sorun yaşandığında satıcı firma faturayı görmek ister ve tüketici bunu sağlayamadığı zaman mağdur duruma düşebilir.

Tüketici Sorunları

Hakem Heyeti

Tüketici satıcı firmayla soruna dair görüşemiyor ve çözüm bulamıyorsa Tüketici Sorunları Hakem Heyetine başvurabilir. Heyet tüketiciyle satıcı arasındaki problemleri değerlendirerek bir sonuç alınması için çalışmalar yürütür. Bu kapsamda 01 Ocak 2013 tarihinden yapılan düzenlemeyle bu heyete başvurmak için asgari parasal sınır 1191,52 TL, üst sınır ise 3110,58 TL olarak belirlenmiştir. Eğer 3110,58 TL’nin üzerinde bir hizmet var ise kullanıcı doğrudan Tüketici Mahkemesi’ne başvurabilir.

Mesafeli Satış Sözleşmesi ve Ön Bilgilendirme Formu

Tüketicilerin bir e-ticaret şirketi üzerinden alışveriş yaparken ön bilgilendirme formu ve mesafeli satış sözleşmelerini gör hakkı var bulunur. Bu iki sözleşme online satış yapan şirketlerin sayfalarında mutlaka olmak zorunda, aksi takdirde Tüketici Hukuku’na karşı gelmiş durumunda olurlar. Tüketici kredi kartı bilgilerini girerken bu sözleşmeleri okuduğuna dair bir onay verdiği takdirde alışveriş tamamlanmış olur. Ön bilgilendirme formunun onaylanması tek başına yeterli olmamakta ve 3 yıl boyunca tüketicinin erişebileceği bir şekilde saklanması gerekir.

Mesafeli satış sözleşmesinde yer alan maddeler ön bilgilendirme formunun daha detaylı bir hali olarak kullanıcıya sunulur ve bu belgenin de kullanıcının 3 yıl erişebileceği şekilde saklanması gerekir.

Tüketicinin dikkat etmesi gereken husus, alışveriş yaparken birçok tüketici bu sözleşmeleri okumadan hızlı bir şekilde geçiyor ve aksi bir durum olduğunda hem alıcı hem de satıcı zor durumlara düşebiliyor. Bu tip sorunların önüne geçilmesi için tüketicilerin alışverişlerini tamamlamadan önce bu sözleşmeleri dikkatli bir şekilde okumaları ve eğer e-ticaret şirketi bu sözleşmeleri alıcıya sağlamıyorsa o siteden alışveriş yapmamaları gerekir.

Satıcıdan Bilgi Alma Hakkı

Tüketiciler ürünlerin garanti koşullarını öğrenme hakkına sahiptirler. Ayrıca satıcı internet sayfası üzerinde iletişim bilgilerini yazmak ve kullanıcının erişebileceği bir yerde tutmakla yükümlüdür. İnternet sitesinin işletmecisi tüzel kişiyse ticari unvanını, gerçek kişiyse adı soyadını, adres, telefon ve e-posta gibi iletişim bilgilerini tüketicilerle paylaşması gerekiyor.

Tüketiciler internetten bir ürün satın alırken alınan malın özelliklerinin, ödenecek tutar ve ödeme şeklinin, kargo ücretinin kime ait olacağı ve garanti şartlarının satış sözleşmesinde yer alması gerekiyor. Bu hususların sözleşmede yer alması tüketicinin bir sorunla karşılaşması durumunda birini karşısında muhatap olarak göreceği anlamına geliyor.