WORDPRESS İLE E-TİCARET DÜNYASINA GİRİŞ

ileeticaretturkiye

WORDPRESS İLE E-TİCARET DÜNYASINA GİRİŞ

“WordPress” kelimesi size tanıdık geldi mi? Geldiyse, ne mutlu. Gelmediyse, üzülmeyin çünkü WordPress, özellikle Türkiye’deki e-ticaret pazarında “saklı güç” olarak tanımlanabilecek bir konumda. Gelin, WordPress’i tanıyalım ve e-ticaret sistemleri arasındaki durumunu inceleyelim.

Türkiye’de her yıl on mil- yarlarca lira ciro yapılan bir sektörün, e-ticaret sektörünün içerisindeyiz. Şu anda, bu sek- tör hakkında haber ve makaleler bulunan bir dergiyi okuyorsunuz. Peki, bu büyük pazara katılan her 4 internet sitesinin birinin alt- yapısında bulunan yazılımın adı- nı biliyor musunuz? WordPress isimli bu açık kaynaklı ve ücret- siz web yazılımı sayesinde, hem Türkiye’de hem de dünyada her 4 e-ticaret sitesinden biri, ürünle- rini yeni nesil web teknolojileriy- le, etkili bir biçimde sunabiliyor. Ve bu yazıda bu yazılımdan bah- sedeceğiz. Ama önce tanışalım ki, vaktinizi alıp bol bol ahkâm kesecek olan bendenizin yetkinliği konusunda şüpheniz olmasın.
Ben, Barış Ünver
28 yaşında, 10 yıldan uzun süre- dir hem yazarlık yapan, hem de web projeleri geliştiren bir genç yetişkinim. Geliştirdiğim (ve sahi- bi olduğum) ilk proje olan Beyn, 11 yaşına giren Türkiye’deki tek “düşünce platformu”. Onun da altyapısı WordPress, hatta WordP- ress altyapısıyla Beyn sayesinde
tanıştım diyebilirim. Beyn’de baş- ladığım yazarlık hayatıma birçok farklı yerde devam ettim. Tuts+ isimli yabancı web tasarım eğitim sitesinde 4 yıl boyunca İngilizce WordPress makaleleri yazdım. Türkiye’de, özellikle yaşadığım şe- hir olan Ankara’da, web sitesi olan veya yaptırmak isteyen firmalara Beyn Tasarım ismiyle danışmanlık yaptım, zaman zaman web sitele- rini yaptım. Şimdiyse WordPress altyapılı web sitelerinin sayfalarının daha hızlı açılmasını sağlayacak, ufak ama global bir web hizmeti olan Optimocha’yı geliştiriyorum. 10 yılın ardından WordPress’in ge- lişiminin (şaşırtıcı biçimde) her za- mankinden daha parlak olduğunu görüyorum, ve bu yüzden WordP- ress altyapılı internet siteleri ge- liştirmeye ve WordPress altyapılı internet sitelerine destek vermeye devam ediyorum. Uzun uzun kendimi anlatarak ko- nudan sapmayı, bu güzel derginin sayfalarını harcamayı istemem el- bette. Konumuza dönelim.
Bu yazıda neler okuyacaksınız?
Giriş paragrafından okuduğunuz- da anladığınız gibi, bu yazıda
WordPress isimli web yazılımını ve bu yazılımın e-ticaretteki kullanımı- nı okuyacaksınız. WordPress’in ne olduğuyla başla- yacağız, WordPress ile e-ticaretin durumuna ve avantajlarına şöyle bir göz atacağız. Ardından, WordPress altyapısıyla bir e-ticaret kurmanın yolunu inceleyeceğiz. Böyle bir proje için kiminle, nasıl çalışmanız gerektiğinin de üzerin- den geçip, yazıyı noktalayacağız. Hazırsanız, başlayalım.
WordPress nedir?
Yazının başından beri “web yazı- lımı” diye anlatıyorum, şimdi onu biraz açayım. Kendi bilgisayarlarımıza Google Chrome gibi, Microsoft Outlook gibi yazılımları nasıl kuruyorsak, özünde birer bilgisayar olan web sunucularına da aynı şekilde yazı- lımlar kurarız. Bu bağlamda WordPress de, sunuculara kurdu- ğumuz türden bir yazılımdır. Biz www.sozcu.com.tr adresini Inter- net Explorer yazılımı vasıtasıyla talep ederiz, Sözcü’nün sunucusu da WordPress yazılımı vasıtasıyla siteyi bize sunar. (Bu da yazıdan alabileceğiniz ilginç bir bilgi olsun: Her gün milyonlarca ziyaretçiye hizmet eden Sözcü’nün internet sitesinin altyapısı da WordPress’tir.) WordPress, 2003 yılında bir “blog yazılımı” olarak çıktı. (Blog’ları belki bir başka sayıda anlatırım, şimdilik “kişisel yayıncılık” olarak geçelim. İlk internet projem olan Beyn de en başta bir kişisel blog formatınday- dı.) Daha sonra bir “içerik yönetim sistemi”ne dönüşen WordPress, yalnızca kişisel yayıncılık anlamın- da değil, neredeyse her türlü inter- net sitesinin altyapısı olarak hizmet verebilmeye başladı. Bu sayede blog’lardan haber sitelerine, ku- rumsal tanıtım sitelerinden baştan sona interaktif web projelerine, ve elbette e-ticaret sitelerine kadar pek çok farklı konsepti WordPress ile geliştirebilmeye başladık. Üs- telik WordPress kendi “altın çağı- na” yeni girdi: Çekirdeğindeki son yazılım geliştirmelerinin ardından, WordPress’i önümüzdeki yıllarda mobil uygulamaların hatta bilgisa- yar yazılımlarının bile altyapısında görebileceğiz. WordPress’in büyüklüğünün ardın- da, hem kullanım kolaylığı hem de geliştirme kolaylığı yatıyor. WordPress altyapılı sitelerin tasa- rım şablonları olan “tema” ve site- lerin işlevselliğini artıran “eklenti- ler” olmasaydı, bu kadar WordPress geliştiricisi olmayacak- tı. Bu kadar WordPress geliştirici- si olmasaydı, WordPress ile “her şeyi” yapmak mümkün olmaya- caktı. Bu da olmasaydı, her 4 in- ternet sitesinden biri WordPress’i kullanıyor olmayacaktı. Şu “dörtte bir” mevzuunu biraz açalım: W3Techs isimli bir “web teknolojileri araştırma şirketi” tara- fından yürütülen çalışmaya göre, dünyanın en popüler 10 milyon internet sitesi arasında WordPress altyapılı sitelerin oranı, Mart 2016 itibarıyla %26,1 (w3techs.com). 10 milyon internet sitesinin ötesi pek de mühim değil zira dünya üze- rinde ilk 10 milyona giremeyen internet siteleri, ayda birkaç defa ziyaret edilen hayalet sitelerden oluşuyor. Gerçi onları da katsak WordPress’in oranı daha bile arta- bilir, çünkü bu tarz siteler için en kolay geliştirme ortamını yine WordPress sunuyor. Son bir bilgi: WordPress, kay- nak kodları başından sonuna ka- dar açık ve değiştirilebilir bir “üc- retsiz açık kaynaklı yazılım” olarak geliştirildi, hala da öyle. Açık kay- naklı yazılımların nasıl para kazan- dığı ve oluşturduğu ekonomi yine ayrı bir yazı konusudur, ama WordPress’in gücünü şöyle özet- leyebiliriz: WordPress’in yaratıcı- larının kurduğu Automattic firması bugün 1 milyar doları aşan bir de- ğerlemeye sahipken, WordPress geliştiricilerinin web dünyasında oluşturduğu ekonominin toplam büyüklüğü milyar dolarlarla ölçü- lüyor.
WordPress ile e-ticaret
Gelelim, WordPress’in e-ticaret dünyasındaki yerine. Bu seferki istatistiğim, bütün inter- net sitelerini tarayarak içerisinde kullanılan teknolojileri listeleyen BuiltWith (builtwith.com) isimli tek- noloji şirketinden geliyor: Dünya üzerindeki tüm internet siteleri arasında (7 Mart 2016 itibarıyla) 4 milyon 166 bin 187 e-ticaret site- si var, ve bu sitelerin 1 milyon 111 bin 822’sinin altyapısında Wor- dPress’in WooCommerce isimli e-ticaret eklentisi bulunuyor. (Bu yazıda bahsetmeyeceğim ama WooCommerce, WordPress ile e-ticaret sitesi yapmanın yolların- dan yalnızca bir tanesi. Onun ka- dar popüler olmasa da WordPress ile bir e-ticaret sitesi yapmanıza yardım edecek onlarca eklenti mevcut.) Bu sayılar, WordPress’in e-ticaret dünyasında %29 oranın- da kullanıldığını gösteriyor. Dünya yerine Türkiye’ye baktığım- da, kendi adıma şaşırdığımı söyle- mem gerekiyor, çünkü WordPress’in Türkiye’deki e-tica- ret ekosisteminde ağırlığı daha fazla: %37 civarındaki kullanım oranıyla WooCommerce eklentisi, dünya standartlarının da üzerinde bir başarı yakalamış durumda. Bu- iltWith şirketi bu istatistiği sunar- ken Türkçe yayın yapan e-ticaret sitelerini değil, “.com.tr” uzantısıyla biten e-ticaret sitelerini temel aldığı için %37’yi direkt olarak kabul etmemiz şart değil. Yine de, Tür- kiye’deki e-ticaret ekosisteminde %29 ile %37 arasında bir WordPress kullanım oranı olduğunu görmek, en azından benim gibi bir WordPress geliştiricisi için çok sevindirici. Peki, WordPress e-ticaret arenasında neden bu kadar popüler? Sıfırdan kodlanan e-ticaret sistem lerine göre birçok avantaja sahip olduğu için. Sıkılmazsanız, birkaç maddede onları da açıklayayım. Hesaplı bir seçenek: WordPress, sıfırdan tasarlanıp kodlanan e-ticaret sitelerine nazaran kat kat daha uygun fiyata geliştirilebilme- si sayesinde, e-ticaret işine giren kurumlar tarafından akla gelen ilk tercih olabiliyor. Nedeni, WordPress’in en güçlü yönü olan “geliştirilebilirlikte” yatıyor: WordPress, sahip olduğu eklenti ve tema desteği sayesinde klasik bir e-ticaret formatında değil, istediğiniz gibi bir e-ticaret sitesi yapmanız için biçilmiş kaftan. Üstelik bunu yaparken, sıfırdan kodlanan eticaret sistemlerini geliştirenlerin size söyleyebileceklerinin aksine, siteniz daha kötü veya daha “hazır” görünmüyor. Takribi 5 kat daha fazla para verip bir site yaptırarak, verdiğiniz parayla övünmek isti- yorsanız başka tabi.

Yüksek performans: Sıfırdan kodlanan sitelerin daha yüksek performans vaat ettiğini duymuşsunuzdur. Hep merak etmişimdir: On binlerce geliştirici tarafından 10 yıldan uzun süredir geliştirilen bir sistemin, bir kişi veya bir ekip tarafından birkaç ayda geliştirilen bir sistemden daha zayıf oluşunu hangi mantıkla açıklayabiliyoruz? Ben de 10 yıldır bu işin içindeyim ve şimdiye kadar açıklayamadım. Sanırım bende bir sorun var. Şaka bir yana, WordPress’in per- formansını kanıtlaması için birkaç Google araştırması yeterli olacak- tır. Yetmezse, aynı işlevselliğe sa- hip üç e-ticaret sitesinin (sıfırdan kodlanmış bir site, WordPress’le kodlanmış bir site ve başka bir ya- zılımla kodlanmış bir site) perfor- mans ölçümlerini beraber yapabi- liriz. Arayın, görüşelim.

Arama motoru optimizasyonu: Aramalarda üst sıralarda çık- mak için yapılan optimizasyon (ve bazen manipülasyon) işlemlerine kısaca SEO diyoruz. WordPress, bu konuda bir nevi “şeytan tüyü- ne” sahip, zira hızlı açılan sayfaları, temiz kod altyapısı ve WordPress geliştiricilerinin piyasaya sürdükleri sağlam tasarımlar sayesinde WordPress altyapılı internet siteleri, genellikle SEO hayatına 1-0 önde başlıyorlar. WordPress altyapılı e-ti- caret siteleri de bundan nasibini alıyor: Aynı sektördeki e-ticaret siteleri arasında WordPress altyapılı internet siteleri, diğerlerine tabiri caizse toz yutturuyor.

Geliştirici bolluğu: Bu biraz daha özel bir fayda. Eğer internet sitenizi geliştiren kişiden veya kurumdan memnun değilseniz, değiştirmek gözünüzü korkutabilir. Sıfırdan kodlanmış sitelerde bu çok büyük bir sorun haline gelebiliyor, çünkü bir kişinin veya kurumun yazdığı kodu bir başka kişi veya kurum geliştirmek zorunda değil. Hal böyle olunca, siteyi sıfırdan tekrar yazdırmak için ufak servetler ödenebiliyor. Açık kaynaklı yazılımlarda durum böyle değil; WordPress gibi on binlerce geliştiriciye sahip olan bir yazılımda ise hiç değil. WordPress altyapılı e-ticaret sitenizi yapan kişi veya kurumla anlaşamamanız durumunda, WordPress konusunda uzmanlaşmış başka bir kişi veya kurum bulmak çok daha kolay olu- yor, üstelik siteyi baştan yaptırma şartı da ortadan kalkmış oluyor. Ha,
bir şekilde sitenizi baştan yaptır- manız gerekirse de, demin bahsettiğim gibi, sıfırdan kodlanan bir e-ticaret sitesine nazaran kat kat daha uygun fiyata işi bitirebiliyorsunuz.

Güvenlik üstünlüğü: Burada da kişi ve kurumlar, daha pahalı bir seçenek olarak sıfırdan kodlanan bir e-ticaret altyapısını satmak için, açık kaynaklı yazılımların kodlarının herkes tarafından görülebildiği için daha kolay “hack’lenebildiğini” söyleyebiliyorlar. Söylemedikleri şeyse şu: Kodları herkesin göre- bilmesi demek, aynı zamanda or- taya çıkan güvenlik açıklarının çok daha rahat tespit edilebilmesi ve on binlerce geliştiricinin vasıtasıyla hızlıca onarılabilmesi demek. WordPress’in 10 yıldan uzun bir süredir geliştirildiğini düşündüğünüzde, kod altyapısının ne kadar sağlam olabileceğini az çok tahmin edebi- lirsiniz. Elbette bu dediklerim, WordPress’in yüzde yüz güvenli bir sis- tem olduğunu ortaya koymaz, ama baktığınızda (insan beyni dâhil olmak üzere) hiçbir sistem için “yüz- de yüz güvenli” diyemeyiz. Tek bir kişi veya kurumun geliştirdiği, kodları dışarıya kapalı sistemlerin hack’lenmesi bu açıdan daha kolay, emin olun. Sıfırdan kodlama yapanları kötülemek gibi bir niyetim yok, bu kişi ve ekipler arasından çok çok iyi işler çıkartanlar vardır; ancak sizin bilgisizliğinizden fay- dalanarak sizi aptal yerine koyma- ya çalışmalarına müsaade etmeyin.

Hızlı geliştirme ve yayınlama süreçleri: Son olarak, geliştirme süreçlerinin hızından bahsedeyim: WordPress yapısı iti- barıyla birçok önemli özelliği kod altyapısında hazır olarak bulundurduğu için, sıfırdan yazılan sistem- lere göre daha hızlı geliştirme ve yayınlama süreçlerine sahip. Bir kişi veya kurum, eğer gerçekten sıfırdan kodlayacaksa, sizin için bir e-ticaret sistemi yazması için hiç değilse birkaç aya ihtiyaç duyacaktır. Öte yandan WordPress altyapılı bir e-ticaret sitesini hazırlamak için, teorik olarak birkaç hafta yeterlidir. Sizin için çalışacak bir kişi veya ekip, WordPress altyapısıyla 1 ila 2 ayda istediğiniz ölçütlerde bir e-ticaret sitesi geliştirip yayınlayabilir.

Sonuç Türkiye’de adından çok bahsedilmese bile, WordPress’in hem Tür- kiye’deki hem de dünyadaki gücü tahmin edilenin kesinlikle üzerin- de. Bu bağlamda, bir WordPress uzmanı olarak E-Ticaret Türkiye gibi bir dergide WordPress’i anlatabilmek benim için mutluluk verici bir tecrübe oldu. Siz de okumaktan memnun kaldıysanız ve yazıdan bir şeyler aldıysanız, ne mutlu bize. Sorularınız veya yorumlarınız için, baris@beyntasarim.com adresine e-posta atabilir veya twitter.com/ barisunver adresinden beni takibe alabilirsiniz. Yazıyı okuduğunuz için teşekkür ederim. Sevgiler.